Çocuk verisinde rıza yetkisi
Rızayı veli verir ama veri çocuğa aittir. Velinin verdiği rızanın kapsamı ile çocuğun menfaati çatıştığında değerlendirme yapılması gerekir; çoğu kurumda bu ayrım hiç kurulmamıştır.

Eğitimde veri sahibi çoğu zaman çocuktur ve rızayı veli verir. Rehberlik dosyaları, sağlık bilgileri ve servis kayıtları bir araya geldiğinde çocuğun tüm gününü tarif eden bir profil oluşur; bu profili sınırlandırıyoruz.
Eğitim sektöründe KVKK uyumunun ayırt edici konusu çocuk verisidir. Öğrenciye ait veriler çoğu zaman çocuğa aittir ancak rıza velisi tarafından verilir; bu ikili yapı, aydınlatmanın hem veliye hem yaşına uygun biçimde çocuğa yapılmasını gerektirir. İkinci kritik başlık rehberlik servisidir: psikolojik danışma kayıtları, sağlık bilgileri ve aile durumu bilgisi özel nitelikli veri doğurur ve öğretmen odasında konuşulabilecek bir bilgi değildir. Uyum programı bu iki eksende kurulur.
Bir eğitim kurumu, öğrencinin gününün tamamını kapsayan veri üretir: servise binme saati, kantin harcaması, devamsızlık, sınav sonucu, rehberlik görüşmesi, sağlık raporu. Bu parçalar tek tek zararsız görünür ama birleştiğinde çocuk hakkında son derece ayrıntılı bir profil oluşur. Buna velinin rıza yetkisi ve öğretmenlerin geniş erişimi eklendiğinde, ölçek küçük olsa bile risk yüksektir.
Rızayı veli verir ama veri çocuğa aittir. Velinin verdiği rızanın kapsamı ile çocuğun menfaati çatıştığında değerlendirme yapılması gerekir; çoğu kurumda bu ayrım hiç kurulmamıştır.
Görüşme notları, psikolojik değerlendirme raporları ve aile durumu bilgisi özel nitelikli veridir; öğretmenler odasında paylaşılması ciddi bir ihlaldir.
Kronik hastalık, alerji ve ilaç bilgileri güvenlik için gereklidir ama kimin erişeceği ve nasıl saklanacağı sınırlandırılmalıdır.
Okul kameraları ve servis konum takibi çocuğun sürekli izlenmesi anlamına gelir; sınıf içi kamera uygulamaları özellikle tartışmalıdır.
Ders platformları, ödev sistemleri ve sınav gözetim yazılımları; çoğu yurt dışı merkezli olup öğrenci verisini sınır ötesine aktarır.
Öğrenci fotoğraflarının kurum tanıtımında ve sosyal medyada kullanılması ayrı bir açık rıza gerektirir ve kayıt şartına bağlanamaz.
Aşağıdaki kırılım kayıt, akademik süreç, destek hizmetleri ve dijital platformlardan doğan veri kategorilerini gösterir. Envanterde çocuğa ait veriler ayrı bir hassasiyetle işaretlenir.
Ad soyad, T.C. kimlik numarası, doğum tarihi, adres, veli ve iletişim bilgileri, kardeş bilgileri, önceki okul kayıtları
Hukuki sebep ve not: Sözleşme ve hukuki yükümlülük; çocuğa ait veri olduğu için erişim ve paylaşım ayrıca daraltılır.
Görüşme notları, psikolojik değerlendirme raporları, aile durumu bilgisi, yönlendirme kayıtları, davranış gözlemleri
Hukuki sebep ve not: Özel nitelikli veri; erişim rehberlik servisiyle sınırlandırılır, öğretmenle paylaşım gerekli olanla daraltılır.
Kronik hastalık ve alerji beyanları, ilaç kullanım bilgileri, revir kayıtları, engellilik ve özel eğitim raporları
Hukuki sebep ve not: Özel nitelikli veri; acil durumda erişecek kişiler önceden tanımlanır, genel erişime açılmaz.
Not ve sınav sonuçları, devamsızlık kayıtları, ödev ve proje teslimleri, disiplin dosyaları
Hukuki sebep ve not: Sözleşme ve hukuki yükümlülük; sonuçların sınıf içinde veya panoda ilanı ayrıca değerlendirilir.
Servis güzergâh ve biniş kayıtları, araç konum verisi, kantin kart harcamaları, turnike geçişleri, kamera görüntüleri
Hukuki sebep ve not: Meşru menfaat; servis takibinin veliye açılma kapsamı ve kamera açıları sınırlandırılır.
Platform hesapları, ders katılım ve süre kayıtları, ekran ve kamera görüntüleri, sınav gözetim verileri, cihaz bilgileri
Hukuki sebep ve not: Yurt dışı merkezli platformlarda sınır ötesi aktarım rejimi uygulanır; gözetim yazılımları ayrıca değerlendirilir.
Program, kurumun eğitim işleyişini bozmadan çocuğa ait veriyi sınırlandırır: kimin neye erişeceğini tanımlar, rehberlik dosyalarını ayırır ve dijital araçların veri akışını görünür kılar.
Kayıt, akademik süreç, rehberlik, sağlık, servis, kantin ve dijital platformlar ayrı hatlar hâlinde haritalanır.
Psikolojik danışma kayıtları ayrı ve kilitli tutulur; öğretmene aktarılacak bilgi kapsamı yazılı olarak sınırlandırılır.
Veliye yönelik metin ile çocuğun yaşına uygun sadeleştirilmiş bilgilendirme birlikte hazırlanır; rıza formları ayrıştırılır.
Kullanılan tüm eğitim yazılımları listelenir; veri akışı, sunucu konumu ve aktarım rejimi değerlendirilir.
Kayıt alanları, sınıf içi kamera değerlendirmesi, servis konumunun veliye açılma kapsamı ve saklama süreleri belirlenir.
Kayıt yükümlülüğü değerlendirilir; öğrenci ayrıldıktan sonra hangi verinin ne kadar tutulacağı tanımlanır.

Kayıt, rehberlik, sağlık ve servis süreçleri yerinde incelenir; kullanılan tüm dijital eğitim platformlarının envanteri çıkarılır.
Tüm veri işleme faaliyetleri; veri kategorisi, hukuki sebep, saklama süresi, alıcı grubu ve aktarım kırılımıyla çıkarılır.
Mevcut durum mevzuatla karşılaştırılır; açıklar ihlal olasılığı ve etkisine göre önceliklendirilir.
Politika, aydınlatma metni, sözleşme seti ve VERBİS adımları hazırlanıp uygulamaya alınır.
İlgili ekiplere rol bazlı eğitim verilir; periyodik gözden geçirme takvimi kuruma devredilir.
Anaokulundan liseye kadar hizmet veren, servis ve kantin operasyonu bulunan kurumlar.
Öğrenci bilgi sistemi, kütüphane ve barınma hizmeti yöneten yükseköğretim kurumları.
Sınav hazırlık ve destek eğitimi veren, yoğun öğrenci devri olan işletmeler.
Uzaktan ders, ödev ve sınav gözetimi sunan, dijital öğrenci verisi işleyen şirketler.
Bu sektörel program, aşağıdaki danışmanlık hizmetlerinin sektöre uyarlanmış birleşimidir; her biri ayrı ayrı da alınabilir.
Benzer veri kategorilerini işleyen ya da aynı tedarik zincirinde yer alan sektörlerin uyum sayfaları.
Küçük yaştaki çocuklarda rıza yetkisi kural olarak velidedir ve çoğu işlemede velinin rızası aranır. Ancak iki noktaya dikkat edilmelidir. Birincisi, veri çocuğa aittir; velinin rızası çocuğun menfaatine aykırı bir işlemeyi meşrulaştırmaz. İkincisi, çocuk büyüdükçe kendi verisi üzerinde söz sahibi olması beklenir; ayırt etme gücüne sahip gençlerde bilgilendirmenin doğrudan öğrenciye de yapılması gerekir. Ayrıca eğitim hizmetinin sunulması için zorunlu işlemelerde hukuki sebep zaten sözleşme veya hukuki yükümlülüktür; bu işlemler için ayrıca rıza istenmesi doğru değildir.
Kural paylaşmamaktır. Psikolojik danışma kayıtları özel nitelikli veridir ve rehberlik servisinin gizlilik yükümlülüğü altındadır. Öğrencinin eğitim sürecini doğrudan ilgilendiren ve öğretmenin bilmesi gereken sınırlı bir bilgi varsa, bu bilgi görüşme notunun kendisi değil, gerekli olanla sınırlı bir yönlendirme biçiminde aktarılmalıdır. Öğretmenler odasında yapılan sohbetler ve ortak dosyada tutulan notlar, eğitim kurumlarında en sık rastladığımız ihlal biçimidir.
Sınıf içi kamera, öğrencinin ve öğretmenin sürekli izlenmesi anlamına gelir ve ölçülülük testini geçmesi çok zordur. Okul bahçesi, koridor ve giriş gibi ortak alanlarda güvenlik amaçlı kamera meşru kabul edilebilirken sınıf içi izleme için güçlü ve somut bir gerekçe aranır. Kayıtların veliye açılması veya uzaktan canlı izleme sunulması ise ayrı bir işleme faaliyetidir ve ayrıca değerlendirilmelidir. Her hâlde tuvalet, soyunma alanı ve rehberlik odası kesinlikle kapsam dışıdır.
Ayrı bir açık rıza gerekir ve bu rıza kayıt sözleşmesinin içine gömülemez; ayrı, önceden işaretlenmemiş ve reddedilebilir olmalıdır. Rızanın kayıt şartı hâline getirilmesi geçerli bir rıza sayılmaz. Ayrıca rızanın kapsamı belirtilmelidir: hangi mecrada, ne kadar süreyle kullanılacağı açıkça yazılmalı ve geri alma talebinde görselin kaldırılacağı bir akış tanımlanmalıdır.
Var. Kullandığınız platform sizin belirlediğiniz amaçla öğrenci verisi işlediği için genellikle veri işleyendir ve yazılı sözleşme gerekir. Sunucuları yurt dışındaysa sınır ötesi aktarım rejimi devreye girer. Ayrıca sınav gözetim yazılımları ayrı bir başlıktır: öğrencinin kamerasından, ekranından ve bazen bulunduğu odadan görüntü alan bu araçlar yüksek müdahale içerir; daha az müdahaleci ölçme yöntemlerinin mümkün olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Diploma, transkript ve akademik başarı kayıtları gibi belgeler eğitim mevzuatı gereği uzun süre, çoğu zaman süresiz saklanır; bu meşrudur. Buna karşılık rehberlik dosyaları, sağlık beyanları, servis kayıtları, kantin harcamaları ve kamera görüntüleri için aynı zorunluluk yoktur ve öğrenci ayrıldıktan sonra makul sürede imha edilmelidir. Saklama ve imha politikası bu ayrımı kalem kalem yazmalıdır.
Kayıt, rehberlik ve dijital platform süreçlerinizi paylaşın; ücretsiz ön görüşmede en yüksek riskli üç noktayı birlikte çıkaralım.