Gıda bankasında birlikte çalışan gönüllü grubu
Sektör · Sektörel KVKK Çözümü

Dernek, Vakıf ve Sivil Toplum Kuruluşlarına Özel KVKK Çözümleri

Bir derneğe üye olmak, çoğu zaman kişinin görüşünü açık eder. KVKK üyelik verisini bu nedenle özel nitelikli sayar. Sınırlı bütçeyle çalışan kuruluşlar için ağır değil ama gerçekten koruyan bir uyum düzeni kuruyoruz.

Kısa cevap

Dernek, vakıf ve sivil toplum kuruluşlarında KVKK uyumunun temeli tek bir tespitte toplanır: dernek ve vakıf üyeliği bilgisi KVKK m.6 kapsamında özel nitelikli kişisel veridir. Üyelik, çoğu zaman kişinin siyasi düşüncesini, felsefi inancını, dinî görüşünü veya sağlık durumunu dolaylı olarak açığa vurur. Bu nedenle üye listesi sıradan bir iletişim listesi gibi yönetilemez; erişim daraltılmalı, aktarım sınırlandırılmalı ve Kurul'un öngördüğü ek güvenlik tedbirleri uygulanmalıdır.

STK'larda KVKK Neden Ayrı Yönetilmeli?

Sivil toplum kuruluşları, ticari şirketlerden daha hassas veri işler ama genellikle daha az kaynağa sahiptir. Üyelik verisi özel nitelikli, yararlanıcı verisi çoğu zaman sağlık veya ekonomik durum bilgisi içerir, gönüllü kadrosu ise sürekli değişir. Buna bir de dernekler mevzuatının kendi bildirim yükümlülükleri eklenir; iki çerçeve birlikte okunmadan doğru bir düzen kurulamaz.

Üyelik verisinin özel nitelikli olması

Dernek ve vakıf üyeliği KVKK m.6'da sayılan özel nitelikli veriler arasındadır. Üye listesinin e-posta ekinde dolaşması veya ortak buluta konması tek başına ciddi bir ihlal riskidir.

Yararlanıcı ve yardım başvuruları

Burs, gıda yardımı, tedavi desteği ve barınma başvuruları; sağlık durumu, ekonomik güçlük ve aile yapısı bilgisi taşır. Bu veriler kişinin en kırılgan anında toplanır.

Bağışçı iletişimi ve kampanyalar

Bağış yapan kişilerin listeleri kampanya duyuruları için kullanılır; ticari elektronik ileti izni ve rıza yönetimi çoğu kuruluşta hiç kurulmamıştır.

Etkinlik ve saha fotoğrafları

Etkinlik ve yardım dağıtımı fotoğraflarının paylaşımı; kişinin üyeliğini veya yardım aldığını kamuya açık hâle getirir ve ayrı bir rıza gerektirir.

Gönüllü devir hızı

Gönüllüler sık değişir ve çoğu zaman kendi kişisel cihaz ve hesaplarıyla çalışır; ayrılan gönüllünün elinde kalan liste kurumsal kontrol dışındadır.

Uluslararası fon ve raporlama

Yurt dışı fon sağlayıcılara sunulan faaliyet raporlarında yararlanıcı bilgisi yer alabilir; bu, sınır ötesi aktarım rejimine tabidir.

STK'larda İşlenen Kişisel Veriler

Aşağıdaki kırılım üyelik, bağış, gönüllülük ve yararlanıcı süreçlerinden doğan veri kategorilerini gösterir. Küçük ölçekli kuruluşlarda bile bu kategorilerin çoğu birlikte bulunur.

Üyelik kayıtları

Özel nitelikli

Ad soyad, T.C. kimlik numarası, iletişim bilgileri, üyelik giriş-çıkış tarihleri, aidat kayıtları, üye defteri

Hukuki sebep ve not: Dernek ve vakıf üyeliği özel nitelikli veridir; erişim yönetim kurulu ve yetkili personelle sınırlandırılır.

Yararlanıcı ve başvuru dosyaları

Özel nitelikli

Burs ve yardım başvuruları, gelir beyanı, sağlık raporu, aile yapısı bilgisi, sosyal inceleme raporları

Hukuki sebep ve not: Sağlık ve benzeri bilgiler özel nitelikli veridir; başvuru sonuçlandıktan sonraki saklama süresi ayrıca belirlenir.

Bağışçı kayıtları

Ad soyad, iletişim bilgileri, bağış tutarı ve tarihi, ödeme yöntemi, düzenli bağış talimatları, makbuz kayıtları

Hukuki sebep ve not: Hukuki yükümlülük ve sözleşme; kampanya iletişimi için ayrıca ticari elektronik ileti izni gerekir.

Gönüllü kayıtları

Kimlik ve iletişim bilgileri, gönüllülük sözleşmeleri, görev ve vardiya kayıtları, eğitim katılım listeleri

Hukuki sebep ve not: Sözleşme ve meşru menfaat; çocuk ve kırılgan gruplarla çalışan gönüllülerde ek belge talebi ayrıca gerekçelendirilir.

Etkinlik ve iletişim

Katılımcı listeleri, etkinlik fotoğraf ve videoları, bülten abone listeleri, sosyal medya etkileşimleri

Hukuki sebep ve not: Açık rıza; görsellerde kişinin üyeliğinin veya yararlanıcı olduğunun açığa çıkmamasına dikkat edilir.

Mevzuat bildirimleri

Beyanname ekleri, denetim kayıtları, yönetim kurulu ve genel kurul tutanakları, üye listeleri

Hukuki sebep ve not: Hukuki yükümlülük; mevzuatın istediği kapsamla sınırlı paylaşım yapılır, fazlası aktarılmaz.

Çözüm Kapsamı

Program, kuruluşun ölçeğine göre kurulur. Küçük bir dernekte hedef, az sayıda ama gerçekten uygulanan tedbirdir; büyük vakıflarda ise bağış, burs ve saha operasyonu ayrı hatlar hâlinde ele alınır.

Ölçeğe uygun veri envanteri

Üyelik, bağış, gönüllülük, yararlanıcı ve etkinlik süreçleri; kaynak, hukuki sebep ve saklama süresi kırılımıyla çıkarılır.

Üye listesi erişim mimarisi

Özel nitelikli üyelik verisi için erişim yetkisi daraltılır, şifreleme ve erişim kaydı kurulur, e-posta ekiyle dolaşım durdurulur.

Aydınlatma ve açık rıza metinleri

Üye, bağışçı, gönüllü, yararlanıcı ve etkinlik katılımcısı için ayrı metinler; başvuru formlarına gömülü rıza tasarımı dâhil.

Yararlanıcı verisi koruma düzeni

Başvuru dosyalarının kısıtlı erişimi, karar sonrası saklama süresi ve imhası; sosyal inceleme raporlarının ayrı korunması sağlanır.

Gönüllü ve cihaz disiplini

Gönüllü gizlilik taahhütnamesi, kurumsal hesap kullanımı ve ayrılışta veri iadesi akışı kurulur.

VERBİS değerlendirmesi

Kayıt yükümlülüğü kriterleri kuruluş bazında değerlendirilir; yükümlülük varsa envanterle uyumlu kayıt yapılandırılır.

Dağıtım noktasında çalışan genç gönüllü ekip

Üye Listesi Şu An Kaç Yerde Duruyor?

  • Üye listesi yönetim kurulu üyelerinin kişisel e-posta kutularında ve telefonlarında duruyor.
  • Aidat takibi için hazırlanan tablo, ortak buluttaki herkese açık bir klasörde bulunuyor.
  • Burs başvurusundaki sağlık raporu ve gelir belgesi, karar verildikten sonra da imha edilmiyor.
  • Yardım dağıtımı fotoğrafları, yararlanıcıların yüzü görünecek biçimde sosyal medyada paylaşılıyor.
  • Ayrılan gönüllünün telefonundaki bağışçı listesi hiçbir zaman geri alınmıyor.
  • Bağış makbuzu için alınan iletişim bilgisi, ayrı bir izin olmadan kampanya listesine ekleniyor.

Uygulama Süreci

  1. Keşif ve kapsam

    Üyelik, bağış, gönüllülük ve yararlanıcı süreçleri yönetim kuruluyla birlikte gözden geçirilir; listelerin fiilen nerede tutulduğu tek tek doğrulanır.

  2. Veri envanteri

    Tüm veri işleme faaliyetleri; veri kategorisi, hukuki sebep, saklama süresi, alıcı grubu ve aktarım kırılımıyla çıkarılır.

  3. Boşluk analizi

    Mevcut durum mevzuatla karşılaştırılır; açıklar ihlal olasılığı ve etkisine göre önceliklendirilir.

  4. Belgelendirme ve devreye alma

    Politika, aydınlatma metni, sözleşme seti ve VERBİS adımları hazırlanıp uygulamaya alınır.

  5. Eğitim ve sürdürme

    İlgili ekiplere rol bazlı eğitim verilir; periyodik gözden geçirme takvimi kuruma devredilir.

Teslim Edilecek Çıktılar

  • Kişisel veri işleme envanteri ve veri akış haritası
  • Kişisel veri saklama ve imha politikası ile periyodik imha takvimi
  • Veri işleyen sözleşmesi ve gizlilik taahhütnamesi seti
  • VERBİS kayıt dosyası ve güncelleme kılavuzu
  • İlgili kişi başvurusu karşılama prosedürü ve yanıt şablonları
  • Veri ihlali müdahale planı ve Kurul'a bildirim akışı
  • Üye, bağışçı, gönüllü, yararlanıcı ve katılımcı aydınlatma metinleri
  • Üye listesi erişim ve şifreleme protokolü
  • Yararlanıcı başvuru dosyası saklama ve imha prosedürü
  • Gönüllü gizlilik taahhütnamesi ve ayrılış kontrol listesi
  • Etkinlik görseli çekim, paylaşım ve itiraz akışı

Kimler İçin Uygun?

Dernekler

Üye defteri tutan, aidat toplayan ve mevzuat gereği beyanname veren her ölçekten dernek.

Vakıflar

Burs, sağlık ve sosyal yardım programı yürüten, geniş bağışçı ve yararlanıcı kaydı tutan kuruluşlar.

Meslek örgütleri ve odalar

Üyelik kaydı, sicil ve disiplin süreçleri yürüten kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları.

Sosyal girişim ve platformlar

Gönüllü ağıyla çalışan, uluslararası fon alan ve düzenli raporlama yapan yapılar.

İlgili Hizmetler

Bu sektörel program, aşağıdaki danışmanlık hizmetlerinin sektöre uyarlanmış birleşimidir; her biri ayrı ayrı da alınabilir.

İlgili Sektörler

Benzer veri kategorilerini işleyen ya da aynı tedarik zincirinde yer alan sektörlerin uyum sayfaları.

Sık Sorulan Sorular

Üye ve yararlanıcı verinizi güvene alalım

Kuruluş ölçeğinizi ve mevcut kayıt düzeninizi paylaşın; ücretsiz ön görüşmede uygulanabilir, bütçenize uygun bir öncelik listesi çıkaralım.

KVKK Rehberi, Rasyo Holding bünyesinde faaliyet gösteren “Siber Güvenlik ve KVKK Danışmanlığı” markasıdır